Kościół św. Stanisława Kostki w Hrubieszowie — barokowa świątynia o trzech wyznaniowych obliczach

Gdy stajesz przed kościołem św. Stanisława Kostki w Hrubieszowie, od razu czujesz specyficzny puls pogranicza, gdzie przez wieki krzyżowały się drogi różnych kultur i wyznań. Ta niezwykła świątynia, wznoszona powoli w latach 1795–1828, początkowo miała służyć jako unicka cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja. Jej mury pamiętają czasy chwiejących się imperiów i ludzi, dla których wiara była ostoją w zmiennych kolejjach losu. Spacerując wokół budynku, łatwo zauważyć, jak architektura nosi ślady tych przemieszań, łącząc barokowy rozmach z klasycystycznym spokojem.

Historia tego miejsca to gotowy scenariusz na dramatyczny film historyczny. W 1875 roku, w wyniku politycznych decyzji i likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, świątynię siłą przemianowano na cerkiew prawosławną. Zmienił się rytuał, zmienił się duchowy kontekst wnętrza, ale mury pozostały te same, trwale wpisane w krajobraz Hrubieszowa. Przełom nadszedł wraz z odzyskaniem niepodległości w 1918 roku, kiedy to obiekt przejął Kościół łaciński, nadając mu dzisiejsze wezwanie św. Stanisława Kostki.

Kolejne dekady przynosiły nowe wyzwania, w tym gruntowną restaurację w 1953 roku, która przywróciła świątyni dawny blask po zawirowaniach wojennych. Dziś gospodarzami tego miejsca są bracia mniejsi bernardynowie, którzy uczynili z kościoła prężne sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej. W głównym ołtarzu wzrok przykuwa oficjalna kopia słynnego obrazu pędzla Jerzego Kumali, otoczona żarliwą czcią przez pielgrzymów przybywających tu z całego regionu Roztocza i Lubelszczyzny.

Przekraczając próg świątyni, wchodzi się w przestrzeń przesiąkniętą modlitwą i spokojem. Niski przedsionek i elegancka elewacja zdobiona pilastrami z zewnątrz kontrastują z podniosłą atmosferą wnętrza, gdzie przeszłość spotyka się z żywą teraźniejszością. To miejsce uczi nas pokory wobec historii i pokazuje, że najpiękniejsze opisy pisze samo życie, łącząc pod jednym dachem dziedzictwo wielu pokoleń.