Historia, architektura i tajemnice: Czupel — król Beskidu Małego w zielonej koronie
Choć Beskid Mały jest pasmem o skromnej powierzchni, potrafi zaskoczyć piechurów swoim unikalnym charakterem i zróżnicowaniem terenu. Wciśnięty między doliny rzek i otoczony przez większych sąsiadów, kryje w sobie niezwykłe formacje i krajobrazy, które najpełniej objawiają się w drodze na jego najwyższego przedstawiciela. Czupel, wznoszący się dumnie na wysokość 931 metrów n.p.m. w zachodniej grupie pasma, od lat przyciąga miłośników górskich wędrówek szukających ucieczki od wielkomiejskiego zgiełku i tłumów znanych z tatrzańskich czy bieszczadzkich szlaków.
Wędrówka na szczyt z położonej niedaleko Przełęczy Przegibek nie wymaga wielkiego alpejskiego przygotowania, co czyni ją dostępną dla szerokiego grona turystów, w tym rodzin z czworonogami. Już pierwsze kroki niebieskim szlakiem wprowadzają wędrowców w gęstą sieć bukowych i świerkowych lasów. Stąpając po leśnych ścieżkach, nietrudno zauważyć niezwykłe świadectwo dawnej ludzkiej obecności – wzdłuż grzbietu Czupla ciągną się długie, misterne wały kamienne. Powstały one przed wiekami, kiedy miejscowi rolnicy mozolnie oczyszczali pola i polany z kamieni, układając je w równe linie wyznaczające dawne granice lub po prostu składowiska.
Przełomowa rzeka Soła dzieli całe pasmo Beskidu Małego na dwie odmienne części: zachodnią Grupę Magurki Wilkowickiej, której Czupel jest bezsprócznym królem, oraz wschodnią z malowniczą Łamaną Skałą i Leskowcem. Ta wodna arteria, ujarzmiona dziś przez Kaskadę Soły, miliony lat temu wyrzeźbiła tutejsze doliny w procesie potężnej erozji, tworząc unikalny układ geograficzny, widoczny dziś z lotu ptaka jak na dłoni.
Gdy wreszcie stajesz na zalesionym wierzchołku Czupla, ogarnia Cię przyjemne uczucie zdobywcy i głęboka cisza przerywana jedynie szumem wiatru w koronach drzew. To miejsce nie krzyczy spektakularnymi, rozległymi panoramami na cztery strony świata, lecz oferuje coś znacznie cenniejszego – intymne spotkanie z dziką przyrodą Beskidów. Wracając w dół do Międzybrodzia Bialskiego, z każdym krokiem czujesz, jak tętniący życiem region kłania Ci się nisko, zapraszając do odkrycia kolejnych tajemnic tego niezwykłego, zielonego zakątka Polski.
Czy wiesz, że w starszych przewodnikach i mapach wysokość Czupla błędnie oznaczano jako 931 m n.p.m., a miejscami nawet 933 m n.p.m.? Dokładniejsze pomiary geodezyjne skorygowały ten wynik, co jednak nie ujmuje nic z jego prestiżu jako najwyższego punktu całego pasma.
Najlepsze kadry polany szczytowe i leśne ścieżki oferują wczesnym rankiem, gdy przez gęste korony buków przebijają się pionowe smugi mgły i światła (tzw. efekt Crepuskularny). Użyj obiektywu szerokokątnego (16-35 mm), aby uchwycić monumentalność kamiennych wałów ciągnących się wzdłuż grzbietu.
