Historia, architektura i tajemnice: Wąwóz Kraków — najpiękniejszy skalny labirynt polskich Tatr
Wchodząc w progi Wąwozu Kraków, odcina się nagle zgiełk i gwar Doliny Kościeliskiej, a na wędrowca spoglądają pionowe, niemal zamknięte nad głową ściany wapiennych skał. Ten trzykierunkowy i głęboko wcięty w stoki masywu Ciemniaka kanion uważany jest przez wielu za najpiękniejszy w polskich Tatrach Zachodnich. Już w pierwszej połowie XIX wieku turyści i śmiałkowie odkrywali jego sekretne zakamarki, a nazwa miejsca zrodziła się w głowach dawnych górali, którym ciasne, skalne przesmyki i ściany przypominały gwarne uliczki i place dawnego Krakowa.
Geologiczna historia tego miejsca to spektakularny pokaz siły natury. Wąwóz powstał w procesie krasowienia skał węglanowych, a jego najniższa udostępniona część to nic innego jak dawny korytarz podziemnej jaskini, której sklepienie zawaliło się wieki temu pod wpływem erozji. W obrębie całego kompleksu ukrywa się ponad 120 jaskiń, w tym imponująca Jaskinia Wysoka – Za Siedmiu Progami czy legendarna Jaskinia Lodowa w Ciemniaku. Większość tych podziemi oraz wyższe partie wąwozu są dziś objęte ścisłą ochroną rezerwatową, pozostając bezpiecznym azylem dla tatrzańskiej przyrody.
Przez lata w zakamarki wąwozu zapuszczali się poszukiwacze skarbów, po których do dzisiaj na niedostępnych skałach gdzieniegdzie pozostały misterne znaki i inicjały. Dzisiaj główną atrakcją dla wędrowców jest jednokierunkowy szlak w dolnej części kanionu, który prowadzi do kultowej Smoczej Jamy. Po pokonaniu żelaznej drabinki i wspięciu się wzdłuż lśniących w półmroku skał łańcuchów, wychodzi się na skalną półkę z rozległym widokem na strzeliste turnie Saturna i Ratusza.
Stojąc u wylotu wąwozu na wysokości 1040 m n.p.m., czuje się specyficzny chłód bijący z głębi ziemi oraz zapach wilgotnego wapienia i mchu. To miejsce, które potrafi zahipnotyzować grą światła i cienia wpadającego przez skalne okna. Każdy krok po kamienistym dnie to podróż do czasów, gdy góry były całkowicie dzikie, a człowiek mógł poczuć się tu jedynie małym gościem w potężnym królestwie skał.
Czy wiesz, że dno Wąwozu Kraków przez większość roku pozostaje całkowicie suche? Woda płynie nim korytem jedynie po gwałtownych roztopach lub niezwykle obfitych opadach deszczu, ponieważ cały system odwodniony jest podziemnymi szczelinami wprost do słynnego wywierzyska pod Skałą Pisaną.
Do Smoczej Jamy zabierz jasny obiektyw stałoogniskowy lub aparat z dobrą czułością matrycy, bo w tunelu jaskiniowym panuje kompletny mrok i latarka jest niezbędna. W samym wąwozie najlepiej fotografować wczesnym rankiem lub w pochmurny dzień, kiedy rozproszone światło pozwala wydobyć fakturę jasnych wapieni bez ostrych przepaleń.
