Historia, architektura i tajemnice: Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej — Bieszczady Północy nad Zalewem Wiślanym
Wysoczyzna Elbląska to jeden z najbardziej fascynujących i zaskakujących fenomenów geomorfologicznych w całej Polsce. W miejscu, gdzie nizinne Żuławy Wiślane stykają się ze słonawymi wodami Zalewu Wiślanego, ląd nagle i gwałtownie wypiętrza się na niemal 200 metrów ponad poziom morza. Ta potężna kępa moreny czołowej, uformowana przez ostatnie zlodowacenie bałtyckie, zyskała w pełni zasłużone miano „Bieszczadów Północy” – spacerując tutejszymi szlakami, łatwo zapomnieć, że od Bałtyku dzieli nas zaledwie wąski pas wód.
Największą osobliwością Parku są głęboko wcięte erozyjne jary i wąwozy, których strome ściany sięgają nawet 40–60 metrów wysokości. Dnem tych cienistych jarów z impetem płyną wartkie, szumiące strumienie o kamienistym dnie (m.in. Stradanka, Kamienica czy Olszanka). Ich bystry nurt, bystrza i powalone mchem pnie do złudzenia przypominają górskie potoki Beskidów czy Sudetów. W tym chłodnym i wilgotnym mikroklimacie doskonale odnajdują się rzadkie gatunki roślin górskich – pióropusznik strusi, tojad dzióbaty, podrzeń żebrowiec oraz bez koralowy, które w żadnym innym punkcie polskiego niżu nie występują w takim nagromadzeniu.
Wzgórza porastają dostojne lasy bukowe, tworzące rezerwat Kadyński Las oraz Buki Wysoczyzny Elbląskiej. Wędrując czerwonym Szlakiem Kopernikowskim lub ścieżkami dydaktycznymi, dociera się do malowniczych punktów widokowych, skąd przez korony drzew otwiera się widok na błękit Zalewu Wiślanego i majaczącą na horyzoncie Mierzeję Wiślaną. Wizytę w parku doskonale dopełnia postój w urokliwych Kadynach, gdzie podziwiać można prastary Dąb Bażyńskiego – ponad 700-letniego tytana przyrody o pniu przekraczającym 10 metrów w obwodzie – oraz zabytkowy zespół klasztorny oo. Franciszkanów.
Różnice wysokości względnej na Wysoczyźnie Elbląskiej sięgają blisko 200 metrów na odcinku zaledwie kilku kilometrów — to najbardziej strome zróżnicowanie rzeźby terenu na całym Niżu Polskim, sprawiające, że tutejsze leśne potoki płyną kamienistym, bystrym nurtem o typowo górskim spadku.
Magiczne leśne kadry z promieniami światła przebijającymi się przez mgłę najlepiej uchwycić wczesnym rankiem w rezerwacie Kadyński Las. Jeżeli szukasz spektakularnych pejzaży z panoramą Zalewu Wiślanego, wybierz się na wzniesienia morenowe w okolicach Suchacza i Łęcza na godzinę przed zachodem słońca.
